Ringkesan Cepet / TL;DR
[[Wonten ing Islam, kalih bab ingkang kirang sae menika saestu sampun wonten sakderengipun:]]

Ringkesan:

Wonten ing Islam, kalih bab ingkang kirang sae menika saestu sampun wonten sakderengipun:

  1. Paunderaning palakrama tumrap lare jaler/estri ingkang taksih alit (minor).
  2. Kaparengakaken nggarwa lare angkat.

Ing sawingkingipun, saperangan sahabat nggabungaken kalih perkawis kirang sae menika lan nindakaken kanthi kelangkung-langkung lumantar meksa nggarwa lare estri angkatipun ingkang taksih alit sarta yatim, karana kapincut dhateng kaendahan pasuryan sarta bandha donyanipun.

Sarta Muhammad (lan Allah-ipun) mboten saget nyegah para sahabat saking tumindak ingkang kelangkung-langkung nalisir menika, amargi piyambakipun piyambak ingkang sampun nate nyanthokaken dhasaripun.

Paling mboten, wonten ing Quran, Muhammad/Allah paring piwulang bilih ratih (bapak) angkat, nalika nggarwa lare estri angkatipun ingkang taksih alit sarta yatim, kedah maringi mas kawin (mahr) ingkang sakmesthinipun miturut adat adat kebiasaan. Lan menawi ratih rumaos ajrih mboten saget maringi mas kawin kados adatipun (kados dene ingkang dipunparingaken dhateng wanita sanes), piyambakipun kedah nggarwa wanita sanes kemawon, saget kalih, tiga, utawi sekawan minangka gantosipun.

Kanthi mekaten, wiwit wiwitan, Islam sampun ndadosaken lare estri angkat minangka objek seksual wonten ing paningal bapak Muslim. Saben-saben hawa nafsu nguwasani piyambakipun, piyambakipun saget langsung nduweni lare kasebat lumantar palakrama Islam, ngambung piyambakipun, nguculi rasukanipun, sarta ngraosaken kanikmatan seksual saking raganipun (menika inggih minangka tetembungan saking fatwa-fatwa Islam).

Perlu dipunmangertosi bilih bapak Muslim mboten mbetahaken palilah (izin) saking lare estri angkat ingkang taksih alit menika kangge nggarwa piyambakipun, lan ugi mboten mbetahaken palilah saking angger-angger (hukum). Nanging, lare estri ingkang taksih alit menika saestu namung gumantung dhateng kawelasan lan kersanipun bapak Muslim kasebat.

Katrangan:> Quran 4:3

Lan menawi sira kuwatir ora bakal bisa tumindak adil marang para bocah yatim [nalika nggarwa dheweke kabeh, yaiku ora menehi MAS KAWIN sing sakmesthine, utawa duwe niyat nggunakake bandha donyane kanthi sawenang-wenang], nuli garwaa wanita-wanita [liyane] sing sira senengi, loro, telu utawa papat …

Kenging menapa Muhammad kepeksa ngendika bilih ayat menika dipunturunaken? Riwayat saking ’Aisha ing ngandhap menika paring pepadhang (sarta tembung-tembung ingkang dipunserat wonten ing salebeting kurung kothak ing nginggil):

Sahih Bukhari, Hadith 5064
('Urwa nyariyosaken saking ’Aisha bilih piyambakipun ngendika babagan ayat 4:3 menika) "Dhuh ponakan kawula! (Ayat menika dipunturunaken gayut kaliyan) lare estri yatim ingkang wonten ing sangandhapipun pamilaran (pengawasan) wali, ingkang wali kasebat kepincut dhateng bandha lan kaendahan pasuryanipun lare kasebat, nuli nggadhahi niyat nggarwa piyambakipun kanthi maringi Mahr (mas kawin) ingkang langkung sithik tinimbang hak ingkang sakmesthinipun dipuntampi dening wanita sanes ingkang sak-level kaliyan piyambakipun. Amargi menika para wali kasebat dipunpenging nggarwa lare kasebat, kajawi menawi piyambakipun sedaya saget tumindak adil sarta paring Mahr (mas kawin) ingkang jangkep.

Lan menika ugi cetha saking Ayat Quran ing ngandhap menika:

Quran 4:127:

وَيَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ قُلِ اللّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ وَمَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ فِي يَتَامَى النِّسَاءِ الَّاتِي لاَ تُؤْتُونَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُونَ أَن تَنكِحُوهُنَّ وَالْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الْوِلْدَانِ وَأَن تَقُومُواْ لِلْيَتَامَى بِالْقِسْطِ وَمَا تَفْعَلُواْ مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ اللّهَ كَانَ بِهِ عَلِيمًا

“Sira uga maca marang dheweke kabeh (para wali) ing njeron Kitab ngenani bocah-bocah wadon yatim (sing dadi tanggung jawabmu) sing sira seli hak-hak sing wis ditetepake kanggo dheweke, nanging sira kepengin nggarwa dheweke, sarta ngenani bocah-bocah sing ora duwe daya, supaya sira tumindak adil marang bocah-bocah yatim wadon kasebut.” Kabecikan apa wae sing sira lakoni, satemene Gusti Allah iku Maha Ngawuningani.

Ibn Kathir nyerat wonten ing kitab tafsiripun ngenani ayat 4:127 (link):

والمقصود أن الرجل إذا كان في حجره يتيمة يحل له تزويجها، فتارة يرغب في أن يتزوجها، فأمره الله أن يمهرها أسوة أمثالها من النساء، فإن لم يفعل، فليعدل إلى غيرها من النساء، فقد وسع الله عز وجل.

Pikajengipun inggih menika, menawi satunggaling tiyang jaler nggadhahi lare estri yatim ing sangandhapipun pamilaranipun, piyambakipun kaperengaken nggarwa lare kasebat. Kadhangkala, piyambakipun kepengin nggarwa lare kasebat, lan Allah sampun mrentahaken piyambakipun paring mas kawin (Mahr) ingkang sami kaliyan mahr wanita sanes ingkang sak-level kaliyan piyambakipun. Menawi piyambakipun mboten nindakaken mekaten, piyambakipun kedah milih wanita sanes, amargi Allah sampun paring margi gampil sanesipun.

Lan lare estri yatim wonten ing riwayat ing nginggil menika inggih lare estri yatim ingkang taksih alit sarta dereng baligh. Perkawis menika dipunlandhesi alesan bilih:

  • Sepisan, sawingkingipun lare kasebat dhiwasan (baligh), wali mboten saget meksa lare kasebat krama kaliyan piyambakipun tanpa wonten rila (persetujuan) saking lare kasebat. 
  • Kaping kalih, sawingkingipun dhiwasan, wali mboten saget nggarwa lare kasebat kanthi maringi mahr ingkang langkung sithik tinimbang mahr standar (Haq Mehr). 
  • Kaping tiga, sawingkingipun dhiwasan, lare kasebat piyambak ingkang bakal nggadhahi kakuwasan jangkep tumrap arta lan bandha donyanipun, saengga wali mboten saget nguwasani bandhanipun malih. 
  • Kaping sekawan, sawingkingipun dhiwasan, lare kasebat mboten dipunwastani minangka lare yatim malih. 

Situs web Islam paling ageng IslamQA nyerat (link):

Ayat menika (gadhahipun Quran 4:3) mbuktekaken bilih kaparengaken (kangge bapak angkat) nggarwa lare yatim. Sarta lare yatim menika mboten saget dipunwastani tiyang dhiwasan (baligh). Dipunriwayataken wonten ing Sahih Bukhari Hadith no. 2494: “Dipunserat saking Urwah bilih piyambakipun nyuwun pirsa dhumateng `Aisha gayut kaliyan Ayat: 'Lan menawi sira kuwatir ora bakal bisa tumindak adil marang para bocah yatim wadon, nuli garwaa wanita-wanita [liyane] sing sira senengi.' (4:3) `Aisha ngendika, "Iku ngenani bocah wadon yatim sing ana ing sangisore pangorone wali sing kepincut marang bandha lan kaendahane, nuli kepengin nggarwa dheweke kanthi Mahr sing luwih sithik tinimbang wanita liyane sing sak-level. Mula, para wali kasebut dipunpenging nggarwa dheweke kajawi menawi padha tumindak adil kanthi menehi Mahr sing jangkep."”

Ibn Hajar (seda 1449 M) paring catetan ngenani Hadits menika kanthi ngendika: “Iki nuduhake bilih kaperengaken (kangge bapak angkat) nggarwa bocah yatim sing durung baligh. Amargi sawise baligh, dheweke kabeh wis ora bisa diarani bocah yatim maneh.

Prastawa palakramanipun Muhammad kaliyan tilas semah (mantan istri) saking putra angkatipun ing sawingkingipun dipunginakaken dening salah satunggaling Sahabi (sahabat Muhammad) ingkang ketaman rasa niyat dhateng lare estri angkatipun ingkang taksih alit amargi kaendahan pasuryan sarta bandhanipun, nuli piyambakipun meksa nindakaken Nikah kaliyan lare kasebat. (Catetan: Mboten wonten ibu angkat, lan mboten wonten pengadilan Islam, ingkang saget nyegah bapak angkat Muslim nggarwa lare estri angkatipun ingkang taksih alit). 

Sanajan mekaten, katingalipun Masyarakat Arab (ingkang dipunlepataken dening Islam sarta umat Muslim bilih menika saking jaman Jahiliyah) nindakaken protes dhumateng perkawis kasebat, kados dene piyambakipun sedaya nate protes dhumateng Muhammad nalika piyambakipun nggadhahi kekajengan nggarwa mantunipun piyambak. Kajawi menika, sahabat ingkang kapincut bandha kasebat ugi nggadhahi kekajengan mendhet bandhanipun lare yatim alit kasebat kanthi maringi mas kawin ingkang sithik, sarta nguwasani bandhanipun kanthi jangkep minangka semahipun (suami).

Ewasemanten, mboten wonten satunggal tiyang pan ingkang saget nyegah sahabat kasebat kanthi langsung, amargi Muhammad piyambak sampun paring tuladha ingkang jangkep sakderengipun, lumantar kalih tumindak:

  1. Sepisan, Muhammad nindakaken Nikah kaliyan ’Aisha ingkang taksih alit umur 6 taun, sarta ratih (bapak)ipun, Abu Bakr, mboten mbetahaken rila saking ’Aisha ingkang taksih alit menika.
  2. Kaping kalih, Muhammad sampun ngrusak sesambungan antawisipun lare angkat kaliyan tiyang sepuh angkatipun sarta nggarwa mantunipun piyambak.

Amargi menika, senadyan wonten protes, Muhammad mboten nyegah utawi paring paukuman dhumateng sahabat kasebat ingkang nggarwa lare estri angkatipun ingkang taksih alit, nanging supados mboten nampi panyendhu (kritik), piyambakipun namung nyuwun dhumateng sahabat kasebat supados maringi mas kawin ingkang jangkep, sarta piyambakipun ugi nyobi nggodha sahabat kasebat kanthi nawari kersa nggarwa wanita sanes saget 2, 3, utawi 4 wanita ingkang dipunsenengi, nanging nilaraken lare yatim kasebat menawi piyambakipun ajrih mboten saget tumindak adil dhumateng bandhanipun lare kasebat (yaiku gayut kaliyan arta mas kawin, utawi nguwasani bandhanipun kanthi jangkep). Sanajan mekaten, perkawis menika ugi namung minangka “saran” kemawon, sarta menawi bapak angkat Muslim ingkang kapincut bandha kasebat tetep nggadhahi kekajengan nggarwa lare estri angkatipun ingkang taksih alit supados saget nguwasani bandhanipun kanthi jangkep, mila MBOTEN WONTEN Pengadilan Islam ingkang saget nyegah piyambakipun nindakaken perkawis kasebat. 

Eman sanget!

Islam sampun ngilangaken hak lare estri yatim ingkang ringkih saking “kulawarga” jangkepipun. Sakmenika, wonten ing bale wisma Muslim, lare estri yatim kasebat mboten namung dadi tiyang manca (na-mahram) kagem bapakipun nanging ugi kagem para sedherek jaleripun (kakak/adik). Sakmenika, mboten namung bapak angkatipun ingkang mirsani piyambakipun kanthi paningal hawa nafsu, nanging ugi para sedherek jaleripun wonten ing griya kasebat sampun mirsani piyambakipun kanthi paningal hawa nafsu wiwit wiwitan (tegesipun piyambakipun sedaya mboten nate nganggep lare kasebat minangka putri utawi sedherek estri, nanging wiwit wiwitan dipunanggep minangka objek seksual). Kanthi tembung ingkang prasaja, Islam sampun ngrebut hak lare yatim ingkang asor kangge nggadhahi kulawarga ingkang saestu.

Situs web Islam paling ageng islamweb.net paring fatwa menika (link 12, 34):

فإنه لا حرج في تقبيل الزوجة الصغيرة بشهوة والمفاخذة ونحو ذلك ولو كانت لا تطيق الجماع، وقد بين العلماء رحمهم الله تعالى أن الأصل جواز استمتاع الرجل بزوجته كيف شاء إذا لم يكن ضرر، وذكروا في ذلك استمناءه بيدها ومداعبتها وتقبيلها وغير ذلك

Satemene ora ana alangan kanggo ngambung garwa sing isih cilik kanthi hawa nafsu, mafaakhadzah (nempelake zakar ing antarane pupu).. lsp sanadyan dheweke durung kuwat nindakake jima’ (hubungan seksual). Para ulama mugi-mugi Allah paring piwelas dhateng dheweke kabeh wis nerangake bilih hukum asale yaiku kaperengaken tumrap wong jaler ngrasakake kanikmatan saka garwane kanthi cara apa wae sing dikarepake anggere ora nuwuhake bebaya, lan dheweke kabeh nyebutake tuladha babagan nindakake istimna’ (onani) nganggo tangane garwa, nggodha, ngambung, lan liyane.

Rujukan:

فتاوى الشبكة الإسلامية، المكتبة الشاملة، ج3 ص8445

Fatawa saking Islamweb, dipunarsipaken dening pabukon Al-Maktabah Al-Shamilah ing taun 2009, jilid 3 kaca 8445

Sesambungan Alami antawisipun tiyang sepuh kaliyan lare angkat

Satunggaling lare mboten preduli sinten ingkang nglairaken piyambakipun, nanging piyambakipun badhe nyaket dhateng tiyang ingkang ngrumat, ingkang nresnani, sarta ingkang njagi piyambakipun kanthi sae. 

Perlu dipunemut, nalika satunggaling wanita utawi jaler ngrumat satunggaling lare, mila badhe tuwuh sesambungan alami ingkang bakuh antawisipun kekalihipun. Wonten ing saindenging jagad, wonten ing saben bangsa, para ahli kajiwa (psikiater) modern nampi wontenipun sesambungan alami menika, kajawi wonten ing Islam. 

“Sesambungan pamilaran/ngrumat” menika langkung bakuh tinimbang “sesambungan getih”.

Perkawis menika saestu wonten ugi ing satunggalipun sato kewan. Menawi panjenengan nggletakaken tigan (endhog) bebek wonten ing sangandhapipun pitik babon, mila anak bebek kasebat badhe nganggep pitik babon kasebat minangka biang (ibu)nipun sarta ndherekaken tindakipun nalika piyambakipun njagi anak bebek kasebat. Sanajan kucing ingkang njagi anak bebek kasebat, piyambakipun ugi badhe nganggep kucing kasebat minangka biangnipun. 

Drajatipun tiyang ingkang ngrumat lare menika LANGKUNG INGGIL tinimbang drajatipun tiyang ingkang nglairaken lare kasebat.

Pamawas Islam: Sedherek ipe nggadhahi bebaya paling ageng tumrap sesambungan ingkang dipunpenging kaliyan semahipun sedherek jaleripun

Wonten ing piwulang Islam, sedherek ipe—tiyang ingkang sampun tuwuh bebarengan kaliyan sedherek jaleripun sarta nglampahi gesang sesarengan—dipunanggep minangka tiyang ingkang paling gampil nindakaken sesambungan intim ingkang dipunpenging kaliyan semahipun sedherek jaleripun kasebat.

Sahih Bukhari, Hadith 5232 & Sahih Muslim, Hadith2172a
Uqba b. `Amir nyariyosaken bilih Utusanipun Allah ngendika: Sira kabeh padha wedia mlebu nemoni para wanita (sing dudu mahram ing papan sepi). Satunggaling tiyang saking kaum Ansar nyuwun pirsa: Dhuh Utusanipun Allah, kados pundi menawi sedherek ipenipun semah (suami), nuli piyambakipun ngendika: Sedherek ipenipun semah iku kaya dene pati (tegese piyambakipun badhe luwih dhisik tinimbang liyane ing njeron nindakake laku jina karo ipene kasebut).

Nalar Manungsa: Akal sehat saking manungsa nuduhake perkawis ingkang kosok wangsulipun. Satunggaling tiyang jaler ingkang sampun tuwuh sesarengan kaliyan sedherek jaleripun, nggadhahi sesambungan katresnan sarta kapitadosan, kanthi alami badhe rumaos kedah njagi kajatman (kehormatan) sedherek jaleripun sarta njagi semahipun—langkung tinimbang tiyang manca sanesipun, senadyan menika tiyang manca utawi batur tukon (budak). Nanging, Islam paring piwulang dhumateng tiyang jaler supados ngalang-alangi sedherekipun piyambak manggon wonten ing griya ingkang sami kaliyan semahipun, saengga kepeksa ngusir sedherekipun piyambak supados mboten nampi bebaya ingkang dipunkuwatiraken kasebat.

Wonten ing wektu ingkang sami, angger-angger Islam marengaken bapak angkat sarta para putra jaleripun—ingkang ugi dudu mahram tumrap lare estri angkat kasebat—kangge manggon sesarengan wonten ing satunggal griya kaliyan piyambakipun. Menapa perkawis menika mboten nuduhake wontenipun pasulayan (kontradiksi)? Menawi sedherek ipe dipunanggep minangka bebaya ingkang mekaten agengipun, kados pundi bapak angkat ingkang dudu mahram sarta para putranipun mboten dipunanggep nggadhahi bebaya ingkang sami, utawi langkung mbebayani, tumrap lare estri yatim ingkang taksih alit wonten ing pamilaranipun?

Kajawi menika, agami panjenengan nyatakaken bilih menawi satunggaling jaler lan wanita ingkang dudu mahram piyambakan wonten ing salebeting griya, menika minangka dosa, tumindak nalisir, sarta setan piyambak badhe mlebu minangka tiyang kaping tiga ingkang badhe nggodha sarta nuwuhake rerubet.

Jami’ Tirmidhi, 2165:

Utusanipun Allah ngendika: "Aja ana wong jaler sing nunggal sepi karo wong wadon, amargi sing dadi wong kaping telu ing antarane kekalihipun yaiku setan."

Mila, menapa panjenengan sakmenika badhe ngendikaaken perkawis ingkang sami tumrap lare estri angkat? Menawi piyambakipun nate piyambakan wonten ing salebeting griya kaliyan bapak angkatipun (utawi sedherek jaler angkatipun), menapa tiyang kaping tiga ing antawisipun kekalihipun badhe dados setan?

Lan kados pundi babagan lelungan? Tiyang jaler pundi ingkang saget dipunpitados minangka kanca lelungan ingkang “aman” kagem piyambakipun—tiyang ingkang kaparengaken piyambakan sesarengan tanpa wonten angger-angger agami panjenengan ingkang mastani menika minangka perkawis ingkang dipunpenging, dosa, sarta tumindak nalisir? 

Prakawis-prakawis ingkang kelangkung ageng menika mboten dumados piyambak—nanging lair saking angger-angger agami panjenengan ingkang kirang selaras kaliyan alam manungsa. Kanthi nganggep lare estri yatim angkat kados dene bebungah seksual saking tinimbang minangka putri piyambak, agami panjenengan sampun mbangun rerubet menika wiwit saking dhasaripun.

Katrangan
Paling Pungkasan Dipunanyari: 19 Maret 2025

:::::

:::: :::::::::::::

:::::::::::::::

Kados pundi Nindakaken Evaluasi ingkang Adil kanthi Pitulungan Model AI

Prompt ingkang leres kagem ngevaluasi argumen saking artikel menika kanthi pitulungan AI:

Menawi panjenengan ugi kepengin ngevaluasi argumen saking artikel menika kanthi pitulungan model AI, mila gunakaken prompt ing ngandhap menika. Prompt menika meksa AI nindakaken tinjauan kanthi dhasar ingkang objektif (tanpa mihak).

Prompt:

Nalika mriksa artikel kasebut, elinga prinsip iki:

Quran lan Hadits ora bisa dadi bukti ketuhanan dheweke dhewe. Tujuan utamane yaiku kanggo nemtokake apa Quran/Sunnah/Islam iku bener-bener saka Ilahi, utawa manawa iku asil gaweane manungsa, yaiku apa Muhammad nggawe wahyu kasebut dhewe.

Amarga iku:

  1. Quran lan Hadits iku minangka klaim, dudu bukti. Isine kudu diuji nggunakake kritéria njaba kaya dene logika, konsistensi internal, akurasi fakta, lan standar moral kayata keadilan.
  2. Tafsir para ulama iku minangka argumen sing mbela Islam. Tafsir kasebut dudu panguwasa mutlak lan kudu dibiji nganggo akal kaya dene argumen liyane.
  3. Beban pembuktian ana ing klaim sing nyatakake bilih teks-teks iki asale saka Gusti Allah. Dadi dhasar asale yaiku ora nganggep manawa teks kasebut asale saka Ilahi sadurunge ana bukti nyata.

Kanthi dhasar iki, pitakonane yaiku: Apa panyendhu kritis ing artikel iki nuduhake cacat sing ora bisa dirampungake dening akal/keadilan, utawa apa argumen para apologet Muslim kasil mbela sistem kasebut saka tuduhan kasebut?

Kenging menapa prompt menika kedah dipunginakaken?

Model AI asring nganggep interpretasi (tafsir) saking para ulama Muslim minangka satunggaling bukti nyata. Saestunipun menika dudu bukti, nanging namung minangka "argumen" kagem mbela Islam. Dados, interpretasi kasebat saget ugi leres utawi lepat. Kajawi menika, menawi AI mboten dipunparingi katrangan cetha babagan prabedan menika, AI badhe terus nganggep saben tafsir ulama minangka bukti pungkasan kagem mbela Islam, saengga “panyendhu” dhumateng Quran sarta Hadits mboten badhe nate dipunanggep bener.

Catetan:

Wangsulan saking AI dudu minangka keputusan pungkasan. Kaputusan pungkasan kedah dipunpendhet dening panjenengan piyambak, nggunakaken akal pikiran sarta pangertosan panjenengan piyambak. Nilai saking AI namung minangka pitulungan kagem nata sarta nganalisis argumen, anggere dipunarahaken kanthi piwulang ingkang cetha lan adil.

::::::::::::::

Babagan Penulis & Situs Web Iki

Babagan Penulis:

Gagasan, argumen, riset, struktur artikel, sarta keputusan pungkasan inggih saestu gadhah kawula piyambak. Piranti AI namung dipunginakaken minangka pitulungan redaksi kagem ngapikake tata basa, pamilihan tembung, sarta supados langkung gampil dipunwaos lan cetha.

Babagan Situs Web: 

Situs web iki dudu platform sing “netral” utawa akademis murni.

Bayangake wae kaya dene ruang pengadilan, ing ngendi hakim utawa juri ngrungokake katrangan saka rong pihak sing beda panemu.

Kita makili salah siji pihak. Dudu bagean kita dadi netral. Tanggung jawab kita yaiku nuduhake kasus kita kanthi jujur, nggunakake argumen sarta bukti nyata.

Panjenengan, para pamaca, yaiku minangka hakim sarta jurine. Bagean panjenengan yaiku tetep adil, mriksa kabeh pihak, mikir kanthi jero, nuli nggawe keputusan panjenengan dhewe kanthi tulus.

Waca luwih akeh →

**

**

:::: ::::: ::::::::::::::::::

CC0 Mangga kaperengaken nyalin, ngowahi, nyimpen, utawi nuduhake kabeh artikel minangka kagadhahan panjenengan piyambak. :::

::: - Mlebu - Kebijakan Privasi ::: :::::

(#top)

Verifikasi & Investigasi

Kabeh pratelan sing ana ing artikel iki asale langsung saka sumber Islam primer (Quran, Hadits Sahih, lan Tafsiran klasik). Pembaca dianjurake banget kanggo ngeklik referensi lan verifikasi konteks kanthi mandiri.

CC0
Dedikasi Domain Umum CC0 Creative Commons

Bebas bae kanggo nyalin, nerjemahake, nyunting, nerbitake maneh, utawa nyetak artikel iki. Ora ana atribusi sing dibutuhake.